مرکز فوریتهای پزشکی چابهار

اصطلاحات پزشکی
بخش اول : اصطلاحات مربوط به استخوان ها و عضلات
اصطلاحات مربوط به سطح وعمق بدن
Internal
قسمت داخلی بدن یا سطح داخلی خود بدن
External
سطح خارجی بدن
Deep
عمق ، قسمتی که خیلی پایین تر و دورترازسطح قرار گرفته باشد
Superficial
سطحی ، قسمتی که نزدیک سطح قرارگرفته باشد
Parietal
جداری
Cavum /cavity
حفره یا فضای توخالی
Thoracic cavity
حفره سینه ای
Abdominal cavity
حفره شکمی ، شکم
Pelvic cavity
حفره لگنی
Flank
پهلو
Mediastinum
میان سینه
مناطق و ربع های شکمی
Right  upper  quadrant
RUQ
ربع فوقانی راست
Left   upper  quadrant
LUQ
ربع فوقانی چپ
Right  lower  quadrant
RLQ
ربع تحتانی راست
Left  lower  quadrant
LLQ
ربع تحتانی چپ
وجوه و مناظر سمتی
Medial
مربوط به وسط وخط وسط بدن
Superior
قرارگرفته در بالا ، یا بطرف بالا
Inferior
قرارگرفته در پایین، یا بطرف پایین
Anterior
قسمت قدامی(ante ) سطح بدن
Posterior
قسمت خلفی یا پشت(Post) سطح بدن
Distal
دورتزاز ازمرکز یا ریشه یک عضو
Proximal
نزدیک تر به مرکز یا ریشه یک عضو
Lateral
مربوط به قسمت یا بخشی از بدن که دورترازخط وسط واقع است
اصطلاحات معاینه بدنی
Inspection
مشاهده
Palpation
لمس
Auscultation
سمع
Percussion
دق
اصطلاحات تشخیص بیماری
Acute
حاد
Chronic
مزمن
Prognosis
پیش آگهی
Sign
علامت،پدیده و اتفاق قابل مشاهده که حالت یک بیماری را می رساند
Symptom
نشانه
Congenital
مادرزادی
Trauma
تروما ،ضربه و یا زخم
 
Skull
جمجمه
Os /oste/octeo /ossa
همگی به مفهوم استخوان می باشند
Articulation/joint
مفصل
Cartilage
غضروف
Ligament
رباط
اصطلاحات مر بوط به استخوان ها
Frontal
استخوان پیشانی
Occipital
استخوان پس سری
Parietal
استخوان آهیانه
Temporal
استخوان گیج گاهی
Sphenoid
استخوان شب پره
Ethmoid
استخوان اتنویید (استخوان پرویزنی یا غربال)
Facial
استخوان های مربوط به صورت
Nasal
استخوان بینی
Septum
سپتوم ، دیواره بینی
Zygomatic
استخوان گونه
Palatine
استخوان کام
Maxilla
استخوان فک بالا
Mandible
استخوان فک پایین
Vertebra
مهره
Clavicle
استخوان ترقوه
Scapula
استخوان کتف
Humerus
استخوان بازو
Radius
استخوان رادیوس یا زند زبرین
Ulna
استخوان زند زیرین
Carpal
استخوان های مچ که 8 عدد می باشند
Metacarpal
5 استخوان نزدیک به مچ در هر دست
Phalanges
استخوان های انگشتان
Sternum
جناغ ، استرنوم
Ziphoid
زایده گزیفویید که در انتهای تحتانی جناغ است
Pelvis
استخوان لگن
Femur
استخوان ران
Patella
کشکک
Tibia
استخوان درشت نی
Fibula
استخوان نازک نی
Tarsal
استخوان های مچ پا که 7 عدد می باشند
Calcaneus
استخوان  پاشنه پا ، بزرگترین استخوان مچ پا
اصطلاحات مربوط به بیماری ها و درمان بیماریهای استخوانی و عضلات
Crepitation
صدای خش خش در محل شکستگی استخوان
Dwarfism
قد کوتاهی
Fracture
شکستگی
Osteoma
تومور استخوانی ،oste  بمعنی استخوان و oma یعنی تومور
Osteoporosis
پوکی استخوان
Osteotomy
بریدن و سوراخ کردن وبرداشتن قسمتی از استخوان،otomy بمعنی برش دادن ویا بریدن
Amputation
قطع عضو
Ablation
قطع استخوان
Reduction
جا انداختن
Muscle
عضله ،  my  و myo  نیز به مفهوم عضله می شود
Agonists
عضلات مجری حرکات اولیه
Antagonists
عضلات مخالف آگونیست
Asthenia
عدم قدرت عضله
Cramp
انقباض عضلانی ممتد و دردناک
Spasm
انقباض شدید و ناگهانی عضله
Myalgia
درد عضله. My  یعنی عضله و  algia  یعنی درد
Tonic spasm
انقباض طولانی شدید
Hemiplegia
فلج نیمه بدن ( راست یا چپ )
Paraplegia
فلج اندامهای تحتانی بدن
Atrophy
عدم رشد عضله .trophy  به معنی رشد و A یعنی مخالف یا ضد
Myoectomy
برش  دادن به عضله
Traction
کشش عضله انقباض یافته
 
 
 
 
 
 
 
 
بخش دو : اصطلاحات مربوط به سیستم گوارش و سیستم عصبی
اصطلاحات مربوط به سیستم گوارش و سیستم عصبی
Bowel
روده – از نظر لغت Bowel به معنی سوسیس کوچک است
Digestion
گوارش یا هضم
Entero
کلمه ریشه ای و به معنی روده
Gastro
کلمه ریشه ای و به معنی معده
Gastrointestinal system
سیستم معدی روده ای
Bucca
سطح داخلی گونه که دیواره دهان را تشکیل می دهد
Malar
گونه ای
Palate
کام ، سقف دهان.قسمت ابتدای آن کام سخت و قسمت انتهای آن که عضلانی است کام نرم
Tonguf
زبان
Tonsil
لوزه
Uvula
زبان کوچک .  Uv به معنی انگور کوچک و ula به معنی کوچک می باشد
Denture
دندان مصنوعی
Dent
کلمه ریشه ای و به معنی دندان
Gingiv
کلمه ریشه ای و به معنی لثه دندان
Gum
لثه
Root
ریشه  ( ریشه دندان )
Salvia
بزاق
Pharynx
حلق
Nasopharynx
بخشی از حلق در حفره بینی
Oropharynx
بخشی از حلق در حفره دهان
Throat
معبر و گذرگاه آب و مواد غذایی به معده و هوا به ریه ها درحلق  . گلو
Esophagus
مری
Cardiac sphincter
دریچه فوقانی معده . اسفنکتر بین مری و معده
Fundus
قسمت فوقانی معده
Body
جسم معده . قسمت میانی معده . تنه معده
Antrum
قسمت انتهایی معده که به دوازدهه وصل می شود .
Pylorus
مجرای بین معده و دوازدهه
Duodenum
اثنی عشر . دوازدهه .قسمت اول روده کوچک
Jejunum
تهی روده . قسمت میانی روده کوچک
Ileum
قسمت انتهایی روده کوچک
Ileocecal  valve
دریچه ایلئوسکال . دریچه بین ایلئوم و سکوم (روده کور )  .
Appendix
آپاندیس . Ap به معنی رو به پایین ، pend به معنی آویزان است .
Cecum
روده کور
Colon
روده بزرگ
Rectum
راست روده
Mesentry
مزانتر . Mes بمعنی میان ،  entry به معنی روده . روده بند
Peritoneum
صفاق . پرده ای که دورتادور حفره شکمی را می پوشاند
Mastication
جویدن
Peristalsis
حرکات دودی
Defecation
اجابت مزاج . De به معنی " به بیرون، به خارج " وfeca به معنی مواد زاید .
Excretion
دفع مواد زائد از بدن
Chole
کلمه ریشه ای و به معنی صفرا
Cholecyst
کیسه صفرا . Chole به معنی صفرا و cyst به معنی کیسه
Hepar
کلمه ریشه ای و به معنی کبد
Hepatic  duct
مجرای کبدی
اصطلاحات مربوط به بیماریهای سیستم گوارشی
Anorexia
بی اشتهایی
Appendicitis
تورم آپاندیس . آپاندیسیت
Ascites
آسیت . تجمع مایع در شکم
Cholecystitis
تورم کیسه صفرا
Cholelithiasis
وجود سنگ در کیسه صفرا
Cirrhosis
سیروز .  Cirrh به معنی زرد رنگ
Constipation
یبوست
Diarrhea
اسهال
Duodenal  ulser
زخم اثنی عشر
Dysentery
دیسانتری . Dys یعنی اختلال یا بیماری و entery به معنی روده
Dyspepsia
سوء هضم  . peps یعنی هضم
Dysphagia
اشکال در بلع
Emesis
استفراغ
eructuation
آروغ زدن
Evisceration
بیرون زدن احشا در اثر زخم
Gastritis
تورم معده
Hematemesis
استفراغ خونی
Hemorrhoids
بواسیر . همورویید .
Hepatitis
تورم و التهاب کبد
Hernia
فتق
Intestinal  obstraction
انسداد روده
Paralytic ileus
فلج ایلئوس
Peptic  ulser
زخم معده
Perforated viscus
پارگی احشاء
Regurgitate
برگشت غذا و مایعات ازمعده به دهان
Tenesmus
احساس نیاز به دفع مدفوع و زورزدن بدون اجابت مزاج
Vomit
استفراغ
Exodontia
کشیدن دندان
Gastric  lavage
شستشوی معده
اصطلاحات مربوط به سیستم عصبی( the nervous system )   
Central  nervous system
سیستم عصبی مرکزی
Peripheral nervous system
سیستم عصبی محیطی
Cerebellum
مخچه
Pon
پل مغزی
Medulla
بصل النخاع
Spinal  cord
نخاع یا طناب نخاعی
Cerebrospinal  fluid  (csf)
مایع مغزی نخاعی
Meninges
پرده های مننژ
Dura  mater
سخت شامه . لایه خارجی مننژ
Arachnoid  layer
لایه عنکبوتیه . پرده میانی مننژ
Pia  mater
نرم شامه .لایه ای از پرده مغز که مستقیم روی بافت مغز واقع شده
Subdural  space
فضای زیر سخت شامه
SubArachnoid  space
فضای تحت عنکبوتیه
Brain  stem
ساقه مغز
Automated nervous system
سیستم عصبی خودکار
Cerebral aneurism
آنوریسم مغزی.اتساع موضعی یک شریان مغز
Cerebral palsy
فلج مغزی ناشی از نقص عصبی مغزکه باحرکات غیرارادی واشکال درکنترل عضلات ارادی مشخص می شود.
Encephalitis
التهاب بافت مغز
Epilepsy
صرع
Seizure
تشنج
Grand mal
صرع بزرگ . ازدست دادن ناگهانی هوشیاری همراه با تشنج عمومی
Petit mal
نوعی از صرع که با ازدست دادن هوشیاری خیلی کوتاه توام با حرکات خفیف عضلانی مشخص می شود
Meningitis
تورم پرده های مغز
Migraine headache
میگرن . سردرد نیمه سر
Multiple  sclerosis
اسکلروز چندگانه ومتعدد بافت مغز ونخاع
Narcolepsy
نیازمکرر وغیرقابل کنترل انسان به خواب
Hematoma
تجمع موضعی خون
Hemorrhage
خونریزی
Transient ischemic attacks (tia )
حمله ایسکمیک گذرا.حمله ناگهانی دراثر قطع جریان خون مغز
Agnosia
عدم شناسایی اشیا به توسط حواس
Anesthesia
ازبین رفتن ناقص یا کامل احساس
Apraxia
عدم توانایی جهت انجام و اجرای برخی حرکات
Bruxism
دندان قروچه
Coma
کما
Confusion
گیجی . حالتی که مغز حقایق را باهم مخلوط می کند وقادربه تشخیص یک امر ازامر دیگر نیست
paresthesia
احساس غیرعادی مثل گزگز وکرختی دراطراف یک قسمت
Aphasia
عدم توانایی درصحبت کردن. Dysphasia اختلال در بیان
Aphonia
بی صدایی مثلاً براثرفلج عصب حنجره. Dysphonia بمعنی اشکال درصحبت کردن
Singultus
سکسکه
syncope
سنکوپ .
Lumbar puncture
بزل کمری . پونکسیون لومبر
 
بخش سه : سیستم تنفس  the respiratory system
اصطلاحات مربوط به دستگاه تنفسی فوقانی و تحتانی
Nasal septum
دیواره و تیغه بینی
Rhino
کلمه ریشه ای و به معنی بینی
Nostrils
سوراخ های(trils) بینی (Nos)
Pharynx
حلق . فضایی که بینی ودهان را با مری و تراشه مرتبط می سازد
larynx
حنجره
Epiglottis
اپی گلوت . صفحه غضروفی که روی سوراخ حنجره را می پوشاند .
Vocal chords
طنابهای صوتی
Tracheas
تراشه .
Bronchiole
برونشیول . برونش های کوچک
Alveoli
آلوئول . کیسه های هوایی
Lungs
ریه ها
Pleura
پرده ی جنب . که از دو قسمت جداری و یک قسمت  احشایی تشکیل شده
Pleural space
فضای جنبی
Pneumo
کلمه ریشه ای و به معنی ریه ، هوا یا نفس می باشد
Airway
راه هوایی
Breath
تنفس . ورود و خروج هوا
Breath sounds
صداهای تنفسی
Diaphragm
دیافراگم . پرده حجاب هاجز بین قفسه سینه و شکم
Exhale
بازدم
Inhale
دم
Respiration
تنفس .
Ventilate
تهویه
اصطلاحات مربوط به بیماری های سیستم تنفسی
Apnea
آپنه . عدم نفس کشیدن
Atelectasis
آتلکتازی . اتساع ناکافی و ناقص بافت ریه .کلاپس بافت ریه .
Bronchiectasis
برونشکتازی . اتساع شدید برونش
Bronchitis
تورم و التهاب برونش
Chronic obstructive pulmonary disease (copd)
بیماری انسدادی مزمن ریوی
Cough
سرفه
Dyspnea
تنگی نفس
Emphysema
آمفیزم . حالتی که آلوئول های ریه ازداخل باد می کنند یا متسع می شوند
Epistaxis
خونریزی از بینی
Hemoptysis
خلط خونی
Hemothorax
وجود خون در فضای جنبی
Hyperventilation
تنفس زیاد
Laryngitis
لارنژیت . تورم یا التهاب حنجره
Laryngospasm
انقباض ناگهانی حنجره
Nasal polyp
پولیپ بینی . رشد به بیرون مخاط بینی
Orthopnea
تنفس در وضیعت نشسته و وضیعت صاف
Pneumothorax
وجود هوا در فضای جنب
pneumonia
ذات الریه.  پنومونی
Pulmonary edema
ادم ریه
Pyothorax
وجود چرک در فضای جنب
Sinusitis
سینوزیت . التهاب سینوس های بینی
Tachypnea
تنفس تند
Tuberculosis
سل
اصطلاحات مربوط به داروهای سیستم تنفس
Bronchodilator
گشاد کننده برونش
Expectorant
خلط آور
بخش چهار : سیستم ادراری  the urinary system
اصطلاحات مربوط به تشریح و فیزیولوژی سیستم ادراری
Nephr
کلمه ریشه ای و به معنی کلیه
Pyelo
کلمه ریشه ای و به معنی لگنچه کلیه
Renal
کلمه ریشه ای و به معنی مربوط به کلیه
Renal pelvis
لگنچه کلیه
Tubules
لوله های کلیه . توبول ها
Glomerulus
گلومرول . درلغت به معنی کلاف نخ .
Ureter
حالب
Nephron
نفرون . واحد ساختمانی و فیزیولوژیک کلیه
Ur
کلمه ریشه ای و به معنی ادرار
Bladder
مثانه
Urethra
مجرای ادرار
Diuresis
افزایش مقدار ادرار دفع شده
Urinate
ادرار کردن
cysto
کلمه ریشه ای و به معنی مثانه
اصطلاحات مربوط به بیماری های سیستم ادراری
Anuria
بی ادراری
Cystitis
التهاب و تورم مثانه
Enuresis
ادرار کردن غیرعادی
Glycosuria
وجود قند در ادرار
Hematuria
وجود خون در ادرار
Incontinence
بی اختیاری ادراری
Nephrolithiasis
وجود سنگ در کلیه
Nocturia
شب ادراری
Oliguria
کمی ادرار
Polyuria
به دفعات زیاد ادرار کردن . پر ادراری
Polydipsia
تشنگی زیاد
Renal calculi
سنگ کلیه .نفروکالسینوز هم گفته می شود .
Renal failure  ( RF)
نارسایی کلیه
uremia
افزایش اوره در خون بر اثر بدکاری کلیه
Ureteral colic
درد شدید ناشی از وجود سنگ یا لخته خون در حالب
Diuretic
مواد مدر
hemodialysis
همو دیالیز.خون بیماراز داخل دستگاه تصفیه کننده موادزائد خون عبورکرده وپس از تصفیه به داخل بدن بیمار برمی گردد.
بخش پنج :   سیستم قلبی وعروقی the cardiovascular system
اصطلاحات مربوط به سیستم قلبی وعروقی
Cardio
شکل ترکیبی  و به معنی قلب است
Systole
انقباض قلب
Diastole
انبساط قلب
Contraction
انقباض
Heart sounds
صداهای قلب.صداهای ایجادشده دراثرلرزش دریچه ها ودیواره قلب وخون درحال عبورازعروق بزرگ خونی
Pulse
نبض
Apex
نوک قلب
Right atrium
دهلیزراست
Left atrium
دهلیز چپ
Right ventricular
بطن راست
Left ventricular
بطن چپ
Endocardium
آندوکارد . پرده پوششی درون قلب
Myocardium
میوکارد . عضله قلب
Epicardium
اپیکارد . پرده بیرونی قلب
Pericardium
پریکارد . کیسه دور قلب
Pulmonary artery
شریان ریوی
Aorta
آئورت
Tricuspid valve
دریچه سه لتی . تریکوسپید
Bicuspid valve
دریچه میترال . دو لتی
Pulmonary valve
دریچه ریوی که از سه لت هلالی شکل تشکیل شده
Aortic valve
دریچه ائورت که از سه لت هلالی شکل تشکیل شده
Relaxation
انبساط
Vas
به معنی لوله و رگ
Vascular
رگ کوچک . مربوط به عروق کوچک
Angio
شکل ترکیبی به معنی اعم رگ است ولی همیشه معنی رگ خونی نمی دهد
Artery
شریان
Arteriole
شریانچه
Capillary
مویرگ
Phleb
شکل ترکیبی و به معنی ورید
Vein
ورید
اصطلاحات مربوط به بیماری های سیستم قلبی عروقی
Acrocyanosis
سیانوز انتهای اندامها
Angina pectoris
درد در ناحیۀ سینه
Arrhythmia
بی نظمی . آریتمی .
Blood pressure ( BP)
فشار خون . فشارخون اعمال شده بر دیواره عروق خونی که به صورت سیستولیک ، دیاستولیک بیان می شود
Bradycardia
ضربان آهسته قلب
Cardiac output
برون ده قلبی . مقدارخونی که در هر دقیقه توسط قلب به بیرون رانده می شود
Cardiomegaly
بزرگی قلب
Echymosis
اکیموز .خون مردگی . ریختن خون از رگ به داخل بافت
Edema
ادم . به دلیل تجمع و انباشتگی مایعات در بیرون از رگ ها
Fibrillation
فیبریلاسیون . انقباض غیرقابل کنترل رشته های عضله قلب
Tachycardia
ضربان سریع قلب
Vasodilation
انبساط عروقی
Aneurism
اتساع و گشادشدن عروق خونی
Arteriosclerosis
تصلب شرائین . سفت و سخت شدن دیواره عروق
Cardiomyopathy
ناتوانی ناگهانی سیستم گردش خون و سیستم تنفسی که منجر به شوک شدید می شود
Congestive heart failure (CHF)
نارسائی احتقانی قلب
Embolus
آمبولی .گوی خون لخته شده و یا مواد دیگر در داخل جریان خون حرکت می کند
Heart attack
حمله قلبی
Hematoma
هماتوم . آماسی که محتوی خون باشد .
Hypertension (HTN)
هیپرتانسیون . افزایش فشار خون
Hypotension
هیپوتانسیون . کمی فشار خون
Myocardial infarction
انفارکتوس میوکارد .سکته قلبی .
Myocardial ischemia
ایسکمی میوکارد . کاهش جریان خون به عضله قلب 
Phlebitis
فلبیت . تورم ورید
Shock
شوک . ناتوانی عملکرد گردش خون
Anaphylactic shock
شوک آنافیلاکتیک .شوک ناشی از حساسیت به مواد پروتئینی
Cardiogenic Shock
شوک کاردیوژنیک . شوک ناشی از ناتوانی قلب
Neurogenic Shock
شوک نوروژنیک .شوک ناشی از ناتوانی سیستم عصبی
Hypovolemic Shock
شوک هیپوولمیک .
Thrombus
چسبیدن لخته خونی به دیواره داخلی رگ
Cardio pulmonary resuscitation(CPR)
احیا قلبی ریوی
Defibrillation
توقف انقباض غیرقابل کنترل قلب دراثرجریان الکتریکی یا دارو
بخش شش : سیستم خون ساز system   the hematologic
اصطلاحات مربوط به سیستم خون سازوبیماری های آن
Erythrocyte
گلبول قرمز
White cell
گلبول سفید
Anemia
کم خونی
Thalassemia
تالاسمی .
Anoxia
کمی اکسیژن خون
Acidosis
اسیدوز . خون بیشترازحالت طبیعی اسیدی است
Alkalosis
آلکالوز . خون بیش از حالت طبیعی قلیایی است .
Erythrocytosis
افزایش اریتروسیتها .افزایش گلبول های قرمز خون
Erythropenia
کاهش اریتروسیتها .کاهش گلبول های قرمز خون
Hemophilia
هموفیلی
Hemostasis
هموستاز . رکود خون در اثر کندی جریان خون
Hyperglycemia
هیپر گلیسمی . افزایش قند خون
Hypoglycemia
هیپو گلیسمی . کاهش قند خون
Hypoxia
هیپوکسی . کاهش اکسیژن خون
Leukemia
افزایش سلول های سفید خون
Leucopenia
لکوپنی . کاهش سلول های سفید خون
Pancytopenia
پان سیتوپنی . کاهش تعداد تمام سلول های خونی
Polycythemia
پلی سیتمی . افزایش سلول های قرمز
Cepticemia
سپتی سمی . تهاجم مواد بیماریزا به داخل خون
Thrombocythemia
ترومبو سیتمی . افزایش پلاکت های خون
Thrombocytopenia
ترومبو سیتو پنی . کاهش پلاکت های خون
thrombosis
ترومبوز . لخته شدن خون در درون رگ .
 
 
          تهیه شده در
واحد آموزش اورژانس115 چابهار
       نصیر  جــــــدگال